Demans, beyin fonksiyonlarını etkileyen ve nihayetinde bunamaya neden olan bir hastalıktır. Demans hastalarının sayısı her yıl artmaktadır ve bu hastalık, yaşlı insanları en çok etkileyen sağlık sorunlarından biridir.

Demans hastalığının birçok farklı formu bulunmaktadır. Alzheimer hastalığı en yaygın olan demans türüdür. Bunun yanı sıra vasküler demans, Parkinson demansı, Huntington hastalığı demansı, frontotemporal demans ve Lewy cismi demansı gibi farklı türleri de mevcuttur.
Demansın risk faktörleri arasında yaş, genetik yatkınlık, beyin hastalıkları, sigara içme, yüksek tansiyon, diyabet, depresyon, hafif travma beyin hasarı, kalp hastalıkları, obezite ve düzenli alkol kullanımı bulunmaktadır. Yeni bir çalışma, düzenli olarak popüler bir ilacı almanın bunama riskini yüzde 79 oranında artırabileceğini göstermiştir. 

İŞTE O İLAÇ

Covid pandemisi sırasında uyku sorunlarının artması nedeniyle, uyku ilaçları bu sorunun hızlı bir çözümü olarak görüldü. Ancak, Journal of Alzheimer's Disease dergisinde yayınlanan bir çalışma, uyku ilaçlarının bunama riskini yüzde 79 oranında artırabileceğini gösterdi. Araştırma, yaklaşık 3.000 yaşlı yetişkin üzerinde yapıldı ve bu katılımcılar, ortalama dokuz yıl boyunca takip edildi.

Erkeklerde Sertleşme Sorunu: Nedenleri, İstatistikler ve Çözüm Yolları Erkeklerde Sertleşme Sorunu: Nedenleri, İstatistikler ve Çözüm Yolları

Çalışma süresince, hastaların %20'si demans durumunu geliştirdi. Bulgular, "sık sık" veya "neredeyse her zaman" uyku ilacı kullanan beyaz katılımcıların "hiç" veya "nadiren" kullananlara kıyasla %79 daha yüksek demans riski taşıdıklarını gösterdi. Siyah katılımcılar arasında uyku ilacı kullanımı çok daha düşük olduğu halde, sık kullanımın da yüksek riskle bağlantılı olduğu ortaya çıktı.

Araştırmanın baş yazarı Yue Leng, farklılıkların sosyo-ekonomik duruma bağlanabileceğini belirtti. Uyku ilaçlarına erişimi olan siyahi katılımcıların, daha yüksek sosyo-ekonomik statüye ve dolayısıyla daha fazla bilişsel rezerve sahip olduğu ve bu nedenle demansa daha az duyarlı hale geldiği düşünüldü. Ayrıca, bazı uyku ilaçlarının diğerlerinden daha yüksek demans riski taşıyabileceği de mümkün olduğu söylendi. 

İLACI İÇMEDEN ÖNCE YENİDEN DÜŞÜNÜN

Yapılan araştırma siyahi insanlarla karşılaştırıldığında beyaz insanların uyku hapı alma olasılığının üç kat daha fazla olduğunu gösterdi. İlaçların bilişsel riskleri veya ödülleri hakkındaki netliği sağlamaya yardımcı olabilecek daha fazla araştırma gerekmektedir. Ancak Yue Leng uyku bozukluğu olan hastaları ilaçları kullanmadan önce dikkatli olması gerektiği konusunda şiddetle uyardı. 

Bu süreçte ilk adımın, hastaların ne tür uyku sorunlarıyla uğraştığını belirlemek olduğunu söyledi. Uykusuzluk teşhisi konulursa, CBT’nin (bilişsel davranışçı terapi) birinci tedavi seçeneği olması gerektiğini vurguladı. İlaç kullanımı gerektiğinde, melatonin güvenli bir seçenek olabilir dedi ancak bunun da uzun vadeli etkilerinin belirsiz olduğunu belirtti. 


DEMANS HASTALIĞI TEŞHİS VE TEDAVİ

Demans hastalığının teşhisi, beyin görüntüleme testleri, beyin aktivite testleri, bellek ve konuşma testleri gibi farklı yöntemlerle yapılır. Ancak, demansın tam olarak tedavisi henüz bulunmamıştır ve hastalık ilerledikçe tedaviye daha zor hale gelir. Demansın şu anlık tedavisi, hastalığın belirtilerini yavaşlatmak ve hastanın hayat kalitesini artırmak amacıyla yapılır. Bu tedaviler arasında antidepresanlar, antipsikotik ilaçlar, memantin, beyin aktivite destekleyen ilaçlar ve yapılan terapi seçenekleri bulunmaktadır. Ayrıca, hastaların hayatını kolaylaştırmak için fiziksel ve zihinsel aktiviteleri teşvik etmek, hasta ve aile üyelerinin eğitimi ve desteği de önemlidir.