Yeni Parçacıklar Evrenin Nasıl Oluştuğuyla İlgili İpucu Veriyor

Bilim adamları, insanoğlunun bildiği en küçük parçacıklar olan kuarkların bir arada gruplanmasının yeni yollarını buldular.

Güncel 05.07.2022 - 20:22 05.07.2022 - 20:24 Aslı Kılıç

Yeni yapılar saniyenin milyarda birinin milyarda birinin sadece yüzbinde biri kadar bir süre için var olur ama Evrenimizin nasıl oluştuğunu açıklayabilir.

Atomlar, her biri üç kuarktan oluşan nötron ve proton adı verilen daha küçük parçacıklar içerir.

Son yıllarda keşfedilen "egzotik" madde, dört ve beş kuarktan oluşur - tetrakuarklar ve pentakuarklar.

İsviçre'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki bilim adamları bir yeni pentakuark ve iki tetrakuark keşfettiler. Bu, orada keşfedilen toplam sayıyı 21'e çıkarır. Her biri benzersizdir, ancak araştırmacılar üç yeni bulgunun nitelikleri konusunda heyecanlıdır.

Yeni pentakuark, diğerlerinin üretemediği parçacıklara bozunurken, iki tetrakuark aynı kütleye sahip, bu da onların bilinen ilk egzotik yapı çifti olabileceğini düşündürüyor.

Belki daha da önemlisi, yine de, son bulgular, periyodik tablodaki kimyasal elementler gibi, onları bir arada gruplamaya başlamak için artık bu parçacıkların yeterli olduğu anlamına geliyor. Bu, egzotik kütleyi yöneten bir teori ve kurallar dizisi yaratmaya yönelik önemli bir ilk adımdır.

Yeni keşiflerin ışığında, fizikçiler Salı günü Büyük Hadron Çarpıştırıcısına ev sahipliği yapan Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü CERN'de özel bir seminerde bu konuyu tartışıyorlar.

Bildiğimiz en küçük şeyler arasındaki küçük farkları çözmek gizemli görünebilir, ancak kuarkların etkileşimi, atomların içini ve dolayısıyla tüm Evrenimizi bir arada tutan "güçlü kuvveti" yaratır.

Manchester Üniversitesi'nden Prof Chris Parkes, "Güçlü kuvveti hesaplamak son derece zor ve egzotik pentakuarkların ve tetrakuarkların nasıl inşa edildiğine dair kesin tahminlerimiz yok" diyor. Ama onlar hakkında bilgi edinerek onları daha iyi anlamamızı sağlayacak teoriler geliştirebileceğimizi umuyoruz.”

Kuarklar nedir?

Bir Yunan filozofu olan Democritus, MÖ beşinci yüzyılda dünyanın atom adını verdiği bölünmez parçacıklardan oluştuğu fikrini öne sürdü.

19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başlarında, deneysel sonuçlar atomların daha küçük parçacıklardan oluştuğunu gösterdi: elektronlar, nötronlar ve protonlar.

Ve 1960'larda, nötronların ve protonların kendilerinin kuark adı verilen daha küçük parçacıklardan oluştuğu ortaya çıktı; ve kuarkların etkileşimi, güçlü kuvvet olarak adlandırılan doğanın temel kuvvetlerinden birine bağlıydı.

Kuvvet sadece atomların içini bir arada tutmakla kalmaz, aynı zamanda Evreni harekete geçiren diğer atom altı parçacıkların etkileşimlerinde de önemlidir.

Gelişmelerden Haberdar Olun

@