Uzak Bamiyan'da, Afgan Bir Kadın Tarafından İşletilen Bir Okul Umut Sunuyor

Bir üniversite mezunu tarafından kurulan okul, her gün iki saat boyunca devam ediyor ve yoksul bir topluluğa fırsat sunuyor.

Güncel 20.02.2022 - 19:39 20.02.2022 - 19:42 Aslı Kılıç

Saat sabah 6 ve Freshta Afganistan'ın Bamiyan vilayetinde derme çatma mağara okulunun zeminini süpürüyor.

Eşekler su getirmek için zamansız köyünün turuncu kir tepelerine inerken, mağara evleri taze pişmiş yassı ekmek kokusuna uyanır.

Çoğu kız olmak üzere 50 kadar çocuk, 20 yıl önce tarihi dev Buda heykellerinin Taliban tarafından havaya uçurulduğu gayri resmi okula devam ediyor.

Okul, ülkenin benzeri görülmemiş bir insani krizle karşı karşıya olduğu bir dönemde yoksul topluma bir fırsat sunarak her gün sabah iki saat boyunca çalışıyor.

Sadece bir isim veren Freshta El Cezire'ye verdiği demeçte, "Topluluk çocukları toplamayı ve onlara temel İngilizce, Dari, matematik, coğrafya ve Kur'an-ı Kerim öğretmeyi önerdi." dedi.

Okula 12 yaşında başlayan 22 yaşındaki genç, "Her yıl daha büyük bir şey haline geldi." diyerek, yaşları dört ila 17 arasında değişen öğrencilerin çoğunlukla 50 ailenin yer verdiği mağara köyünden geldiğini de sözlerine ekledi.

Taliban iktidara dönüyor

Freshta, Taliban silahlı grubunun Ağustos ayında iktidara dönmesinin ardından korktuğunu söyledi. Afgan grubu en son 1996-2001 yılları arasında iktidara geldiğinde, kadınların eğitim ve işlerinden men edildi.

"Okulum güzel ve renkliydi, ancak Taliban Bamiyan'ı ele geçtiğinde çok korktum ve arkadaşlarım duvarlardaki tüm posterleri ve çizimleri indirmemi önerdiler. Tehlikede olduğumu düşündüler, özellikle de kızlara öğrettiğim için." dedi.

Renkli bir başörtüsü takan Freshta, "Tüm renkleri ve kalemleri plastik bir torbaya koydum ve Patablaghman nehrine attım." dedi.

"Onlar [Taliban savaşçıları] üç kez geldiler," diye ekledi, "eskiden yerel polis için çalışan komşumu arıyorlardı, ama o çoktan kaçmıştı. Korkmuştum ama okulumdan haberi yok gibiydi."

Freshta tek öğretmen ve işi gönüllülük esasına dayalı. Bazen başkent Kabil'den ara sıra gelen ziyaretçilerden bağış aldı, ancak okul çalışkanlık sayesinde hayatta kaldı.

"Buradaki insanların ekonomik sorunları var, ya çiftçiler ya da işsizler ve okul tamamen ücretsiz." diyor. "Bu ailelerin özel bir okula parası yetmez ve devlet okulları çok uzak."

BM rakamlarına göre, Bamiyan'daki okuryazarlık oranı, özellikle yüzde 25'i okuryazar olan kızlar arasında düşük.

Freshta, birkaç ay önce Bamiyan Üniversitesi'nden ebelik kursunu bitiren mağara köyünün tek üniversite mezunudur. Öğrencilerinin çoğu onun gibi bir öğretmen olmak için okumak istediklerini söyledi.

Kadınlar için eğitim

Başkalarına verme güdüsü, annesinin iki yaşında aniden kaybetmesinden geliyor, şimdi kucağına alıp öpmeyi sevdiği küçük üvey kardeşiyle aynı yaşta. Altı küçük üvey kardeşi var, aynı zamanda evli olan 20 yaşında bir kız kardeşi var.

"[Annem] her zaman benimle", dedi ve akıcı bir şekilde konuştuğu İngilizce öğrenmeyi her zaman ne kadar sevdiğini ve 60 yaşındaki bir çiftçi olan babasının mizah duygusuyla nasıl ayakta olduğunu anlattı.

Kadınlara yönelik eğitim konusu, Taliban'ın geçen Ağustos ayında ABD öncülüğündeki güçlerin 20 yıl süren savaşın ardından geri çekilmesi ve Batı destekli Cumhurbaşkanı Eşref Gani hükümetinin çökmesiyle iktidarı ele geçirdiğinden bu yana özellikle tartışmalı bir konu.

Batılı hükümetler ve yardım kuruluşları Taliban'a insan hakları, kız çocuklarının eğitimi ve kadınların güçlendirilmesi konusunda daha fazla şey yapması için baskı yapıyor. Taliban hükümetinin adı olan Afganistan İslam Emirliği hala diplomatik izolasyonla karşı karşıya.

Geçen ay hükümet sözcüsü ve Kültür ve Enformasyon Bakan Yardımcısı Zabihullah Mücahid, eğitim dairesinin 21 Mart'ta başlayacak Afgan Yeni Yılı'nda tüm kız ve kadınlar için derslikler açacağını .

El Cezire'den ayrıntılar isteyen Mücahit, kız çocuklarının eğitiminin geleceğinin yapılandırılmasında "İslami ilkelerin" temel rolüne atıfta bulundu.

"İslami ilkeler bu konuda daha teknik bir boyuta sahiptir. [Kadınlar] okurken fiziksel ve zihinsel olarak güvende olmalıdır. Ulaşım konuları ve finansal yönleri de göz önünde bulundurulmalıdır. [Erkekler ve kadınlar] ayrı olmalı, tüm İslam Emirliği'ndeki tüm kız ve kadınları birleştirmeli." dedi.

Afganistan'a yardımların yeniden başlamasını göz önünde bulundurarak Batılı hükümetler için önemli bir konuya değinen Mücahit, El Cezire'ye "eğitimin tüm aşamalarının yeniden devam edeceğini" söyledi. Bakan, bunun "Yükseköğretim Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın kapasitesine ve olanaklarına göre" gerçekleşeceğini de sözlerine ekledi.

Gelişmelerden Haberdar Olun

@