Enflasyon , Endeks , Devalüasyon Nedir ?

Bu yazımızda sizlere günlük hayatınızda çokça duyduğumuz , anlamını bilmeden ortamlarda tartışmasını yaptığımız , hatta yorum yapıp ısrar ettiğimiz üç konudan bahsedeceğim . Bunlar Enflasyon , endeksleme ve devalüasyon . Çok bilimsel bilgiye girmeden bu konu hakkında okuryazarlık seviyesinde bilgi edindirecektir. Konuları tek tek ele alıp daha sonradan genel bir değerlendirme yapacağız.

Enflasyon , Endeks , Devalüasyon Nedir ?

1. Endeks : Endeksleme , enflasyonun fiyat ve gelir üzerindeki olumsuz etkilerini nominal değişkenlerin değerleri ile ayarlamalar yaparak azaltmaktır . Yani endeksleme, enflasyonla bir arada yaşama çabasıdır . Maaşlar , ücretler, krediler, hükümetin gelir ve giderleri geleceğe ait ödemeler vb. endeksin etkenlerindendir . Endeksleme sistemlerinin gelişmekte olan Almanya , İngiltere , Japonya , ABD gibi ülkeler pek gerek duymaz . Çünkü gelişmiş bir ekonomide endekslemeye gerek kalmaz . Yakın zamanlara kadar endeksleme, enflasyonla mücadelede olumlu bir adım olarak görülüyordu . Yani endeksleme, enflasyonun reel faiz oranları ve döviz kurları üzerindeki olumsuz etkilerini telafi etme imkânı veriyordu . Endeksleme , fiyat artışlarının doğurduğu dengesizliği düzenlerdi .

Sürekli enflasyonun olduğu bir ülkenin tipik özelliği, bir yandan negatif faiz oranları ve mali baskı diğer yandan ise aşırı değerlenmiş millî para ve ödemeler bilançosu dengesizlikleriydi . Endekslemeden beklenen ikinci fayda gelir dağılımı çatışmalarını eşitlemesiydi . Reel ücretleri arttırmak yerine sabit tutmayı sağlayan bir ücret artışı yöntemini uygulanarak işgücünü kontrol edilebilirdi . Son zamanlarda genel endeksleme uygulamasının yer aldığı ülkelerde yaşanan yüksek oranlı enflasyonlar da endekslemenin yararları konusunda şüphe uyandırdı ve enflasyonla mücadele için endekslemenin kaldırılması gerektiği şeklinde görüşler ileri sürüldü . Bu konuda tartışmalar hala devam etmektedir .

1. Enflansyon : Piyasada bulunan para miktarı ile malların satın alınabilir hizmetlerin toplamı arasındaki açığın büyümesi ile ortaya çıkar . Para değerinin düşmesi , mal ve hizmet fiyatlarının seviyesinde yaşanan sürekli artış enflasyonun göstergesidir . Her bir para biriminin satın alma gücünü azaltan enflasyon , yaşam maliyetini artırır . Sadece tek bir mal ya da hizmetin fiyatının artması ya da fiyatların birkaç kez yükselmesi enflasyon olduğu anlamına gelmez. Enflasyon, ekonominin genelinde mal ve hizmet fiyatları sürekli bir artış halinde olduğunda ortaya çıkar. Enflasyon iki sebepten olur. Bir talep enflasyonu , iki maliyet Enflasyonu . Kısa bir örnek verelim : Diyelim ki enflasyon oranı yüzde 10 , geçen yıl 100 TL’ye satın aldığınız herhangi bir mal ya da hizmet için bu sene 110 TL vermeniz anlamına gelir . Ama fiyatlarda yükselmede olmaya bilir her zaman gözle görülür ve anlık olacak diye bir şey söz konusu değil . Biz fark etmeden de anlık olabilir . Bunu ölçmek için fiyatlara bakmalıyız . Önceden aldığımızın fiyatı şuan ne kadar ve maaş durumumuzu göz önünde tutmalıyız .

1. Devalüasyon : Devalüasyon, sabit kur sisteminde açık veren ülkenin ulusal parasının satın alma gücünün hükümet tarafından alınan bir kararla düşürülmesidir. Başka bir deyiş ile devalüasyon , bir ülkenin resmi para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değerinin azaltılmasıdır . Bu yol ile ithal malların fiyatı artar iken yerli malların fiyatı ucuzlar . Şuan aklınızda neden ? böyle bir şey yapmak istesin ki ülkeler diye eminim . Hiç bir ülke kendi para biriminin diğer para birimleri karşısında değer kaybetmesini istemez . Fakat bazı durumlar da devalüasyon yapılmasını, ekonomik toparlanma açısından gerekebilir . Devalüasyonun en önemli uygulanma sebebi dış ticaret dengesinin açık veriyor olmasıdır . Dış ticaret açığı ise bir ekonomide toplam ithalat toplam ihracatın üzerinde ise ekonomide dış ticaret açığı vardır demektir . Bu durumda devalüasyon ile ülkenin satın alma gücü zayıflatıp yani para biriminin düşürüp ithal gelen malları aldırmamak . İhraç edilen mallar ise daha pahalıya satılacağından daha fazla kar elde ettirerek bu denge sağlanmış olur .

Bu yazımızda enflasyon , endeks ve devalüasyon konularından bahsettik . Burada bahsettiğimiz konuların içeriklerindeki etkenler kesin etkenler değildir . Bu durumlar dışında daha bir çok etken bunu desteklemektedir. Bu yazımızda ele aldığımız konular ve etkileri hayatımıza , işimize ve çevremize ne derece etkili olacağını , bu etkenler için kendimizce ne gibi önlemler almalıyız gibi soruların cevabını düşünmeliyiz Bizi okuduğunuz için teşekkürler. Umarım faydalı bir yazı olmuştur.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER